یوزپلنگ آسیایی یا یوزپلنگ ایرانی یک زیرگونهٔ به‌شدّت در معرض خطر انقراض از یوزپلنگ است که اکنون تنها چند ده قلاده از آن در ایران یافت می‌شود.


دربارهویرایش

  • «نام یوزپلنگ برای بسیاری با ایران و «ایرانیت» گره خورده است. یوزپلنگ مظهر قدرت، سرعت و اقتدار در طبیعت و زیبایی است. به نظر می‌رسد جدای از آنکه زیستگاه طبیعی آن شمال و غرب ایران بوده، صفات منحصربه‌فردش آن را برای بسیاری به‌عنوان مظهر «ایرانیت» درآورده است.»
  • «رفتار ما ایرانی‌ها با این حیوان فقط نشان‌دهنده نوع نگاه و نوع رفتار ما ایرانی‌ها با طبیعت نیست بلکه از زاویه دیگری، نشان‌دهنده فرهنگ به‌رسمیت‌شناخته‌شدن قدرت، مطرح‌نبودن قانون و همان پدیده‌ای است که برخی از مورخان از آن به‌عنوان «استبداد شرقی» یاد کرده‌اند.»
  • «چه شکار یوزپلنگ در شکارگاه‌های سلطنتی و قرق‌شده در قرون گذشته و چه طبیعت‌خواری‌های مدرن امروزی ما ایرانیان، جملگی معلول یک عامل هستند: فقدان توجه به قانون یا درست‌تر گفته باشیم به‌رسمیت‌شناخته‌نشدن و کم‌رنگ‌بودن جایگاه آن، چه در گذشته و چه امروز، عامل اصلی تجاوز ما ایرانیان به طبیعت بوده است.»
  • «اگر جامعه مدنی در ایران حضور و بروزی می‌داشت، نه در گذشته برای شکار یوزپلنگ ایرانی منطقه‌ای به نام شکارگاه سلطنتی قرق اصحاب قدرت می‌شد و نه امروزه منطقه‌ای یک‌جا به تصرف عده‌ای دیگر درمی‌آمد.»

منابعویرایش