ضرب‌المثل‌های عربی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
ربات: جراحی پلاستیک و زیباسازی
جز (ربات افزودن: et:Araabia vanasõnad)
جز (ربات: جراحی پلاستیک و زیباسازی)
__NOTOC__
 
[[#ا|ا]] - [[#ب|ب]] - [[#ت|ت]] - [[#ث|ث]] - [[#ج|ج]] - [[#ح|ح]] - [[#خ|خ]] - [[#د|د]] - [[#ذ|ذ]] - [[#ر|ر]] - [[#ز|ز]] - [[#س|س]] - [[#ش|ش]] - [[#ص|ص]] - [[#ض|ض]] - [[#ط|ط]] - [[#ظ|ظ]] - [[#ع|ع]] - [[#غ|غ]] - [[#ف|ف]] - [[#ق|ق]] - [[#ک|ک]] - [[#گ|گ]] - [[#ل|ل]] - [[#م|م]] - [[#ن|ن]] - [[#و|و]] - [[#ه|ه]] - [[#ی|ی]]
</div>
== الف ==
* أباد الله خضراءهم
* ابدء بِنَفسک
** ترجمه: «از خود آغاز کن!»
** مترادف: ''«اول خویش سپس درویش.»''
* ابذل لصديقك دمك ومالك
* إبرة في كومة قش
* أبرد من الثلج
* أبصر من الوطواط
* أبصر من زرقاء اليمامة
** ترجمه: «دوربین‌تر از زرقاء.»
** تمثیل: ''«ای خداوندی که گر روی تو اعمی بنگرد// از فروغ روی تو بیناتر از زرقا شود.» [[قطران تبریزی]]''
** شرح: ''«زرقاء نام زنی از عرب است که از مسافتی بعید می‌دیده‌است.» امثال و حکم - [[دهخدا]]''
* أبصر من غراب
** ترجمه: «دوربین‌تر از کلاغ.»
* أبطأ من سلحفاة
* أبعد من الثريا
* اَبقض‌الاَشیا عندی‌الطلاق
** مترادف: ''«تو برای وصل کردن آمدی// نی برای فصل کردن آمدی» [[جلال‌الدین محمد بلخی]]''
** مشابه: ''«بود سوزن به‌از تیغ برنده// که این دوزنده آمد آن درنده»''
* أبكى من يتيم
* أبلغ من قس بن ساعدة
* أبيع من إخوة يوسف
* أتب من أبي لهب
* أتبع من الظل
* اتق شَر مِن اَحسنت اِلیه
** ترجمه: «از زیان و آسیب آن‌که بدو نیکویی کرده‌ای پرهیز کن.» امثال و حکم - [[دهخدا]]
** تمثیل: ''«گفت حق است این ولی ای سیبویه// اتق شر من احسنت الیه» [[جلال‌الدین محمد بلخی]]''
** مشابه: ''«سزای نیکی بدی است.»''
** مشابه: ''«با هرکه [[دوستی]] خود اظهار می‌کنم// خوابیده‌دشمنی است که بیدار می‌کنم»''
* اتقوا فِراسَة‌المؤمِن
** ترجمه: «بپرهیزید از تیزمغزی مؤمنان» امثال و حکم - [[دهخدا]]
** تمثل: ''«تو اگر مؤمنی فراست کو// ور شدی مؤتمن حراست کو// فال مؤمن فراست نظر است// وین زتقویم و زیج ما بدر است// مؤمن از رنگ چهره برخواند// هرچه [[دانا]] زدفترش داند// دل مؤمن بسان آینه است// همه نقشی در آن معاینه است» [[اوحدی]]''
* اتقوا مِن غَضَب الحَلیم
** ترجمه: «از خشم بردباران پرهیز کنید.»
** مترادف: ''«از آن مترس که های و هو دارد// از آن بترس که سر بتو دارد»''
** تمثیل: ''«بگاه [[صلح]] سبک‌روح‌تر زحلم شجاع// به‌روز [[جنگ|حرب]] گرانمایه‌تر زخشم حلیم» [[رونی]]''
* اتقو مِن مَواضِع التهم
** ترجمه: «از بهتان‌گاه‌ها اجتناب ورزید» امثال و حکم - [[دهخدا]]
** مترادف: ''«جایی منشین که چون نهی پای// تهمت‌زده خیزی از چنان جای// صوفی که رود به‌مجلس [[شراب|می]]// وقتی بچکد پیاله بر وی// چون شهره شود عروس معصوم// پاکی و پلیدیش چه‌معلوم» [[امیر خسرو]]''
** مترادف: ''«چو من خلوت‌نشین باشم تو مخمور// زتهمت، رأی مردم که شود دور» [[نظامی]]''
* اتَّكَلْنا منه على خُصٍّ
* الاتحاد قوة
* اترك الشر يتركك
* اتسع الخرق على الراقع
* اتق الأحمق أن تصحبه إنما الأحمق كالثوب الخلق كلما رقعت منه جانبا صفقته الريح وهنا فانخرق
* أثبت من الوشم
* أثقل من جبل
* أجبن من نعامة
* اجتنب مصاحبة الكذاب فإن اضطررت إليه فلا تُصَدِّقْهُ
* اجع کَلبَک یتعبک
** ترجمه: «[[سگ]] خویش گرسنه دار تا از دنبال تو آید» امثال و حکم - [[دهخدا]]
** مشابه: ''«[[اسب]] فربه شود، شود سرکش» [[سنائی]]''
** تمثل: ''«آلت اِشکار جز [[سگ]] را مدان// کمترک انداز سگ را استخوان// زان‌که سگ چون سیر شد سرکش شود// کی سوی صید و شکاری خوش رود» [[جلال‌الدین محمد بلخی]]''
* اجلس حيث يُؤْخَذُ بيدك وَتُبَرُّ ولا تجلس حيث يؤخذ برجلك وتُجَرُّ
* أجهل الناس من كان على السلطان مدلا وللإخوان مذلا
* أجود من حاتم
* احذر الأحمق واحذر وُدَّهُ (إنما الأحمق كالثوب الْخَلَق)
* احذر عدوك مرة وصديقك ألف مرة فإن انقلب الصديق فهو أعلم بالمضرة
* احذر مباسطة‌الملوک
** ترجمه: «از بساط پادشاهان دوری کن»
** مترادف: ''«از صحبت پادشه بپرهیز// چون پنبهٔ نرم زآتش تیز» [[نظامی]]''
* أحذر من غراب
** ترجمه: «ترسنده‌تر از کلاغ» امثال و حکم - [[دهخدا]]
** تمثل: ''«بودم حذور همچو غرابی برای آنک// همچون غراب جای گرفتم در این خراب» [[مسعود سعد سلمان]]''
* احذروا من لا يرجى خيره ولا يؤمن شره
* أحر من الجمر
* إحراق طيبا
* أحرس من كلب
* أحرص من نملة
* أحزن من الخنساء على صخر
* اَحسَن‌الشعر، یا اعذب‌الشعر اکذبه
** ترجمه: «''[[شعر]] هرچه به‌دروغ نزدیک‌تر زیباتر''»
** تمثل: «''در [[شعر]] مپیچ و در فن او// چون اکذب اوست احسن او''» [[نظامی]]
* أَحْسِنْ إلي الناس تستعبد قلوبهم
* اُحْسِن اٍلي مِن اساء
** ترجمه: «''با آن‌که بدی کرده نکویی میکن''» امثال و حکم - [[دهخدا]]
** مشابه: «''بَدان‌را نیک دارید ای عزیزان// که خوبان خود عزیز و نیک‌روزند''» [[سعدی]]
** تمثل: «''بدی را بدی سهل باشد جزا// اگر مردی احسن الي من اسا''» [[سعدی]]
* أحضر الناس جوابا من لم يغضب
* احفر بئرا وَطُمَّ بئرا ولا تُعَطِّلْ أجيرا
* احفظ قرشك الأبيض ليومك الأسود
* أحكم من لقمان
* أحمد البلاغة الصمت حين لا يَحْسُنُ الكلام
* احمق من هبنقه
** ترجمه: «''احمق‌تر از هبنقه''»
** شرح: هبنقه از حمقای مشهور عرب است که وقتی گردن‌بندی به‌خود آویخت. پرسیدند: این تورا به‌چه‌کار است؟ گفت: تا با دیگران عوض نشوم.»
* أحن من الأم على أولادها
* آخ الأْكْفاءَ وداه الأعداءأخوك من صَدَقك لا من صدّقك
* أخاك أخاك إن مَنْ لا أخا له كَساعٍ إلى الهيجا بغير سلاح
* اختر أهون الشرين
* اختلط حابلهم بنابلهم
* آخر الحياة الموت
* آخر العنقود
* اخطب لابنتك ولا تخطب لابنك
* أَخْفَقَ حالب التيس
* أخوك من صدقك النصيحة
** ترجمه: «''برادر تو آن‌کس باشد که تورا پند دهد''»
** مترادف: «''برادر تو آن‌کس باشد که عیب تو از تو نپوشد''» امثال و حکم - [[دهخدا]]
* أخون من ذئب
* ادب‌النفس خیر من ادب‌الدرس
* ترجمه: «''ادبی که در نهاد مرد باشد نیکوتر از ادبی است که از راه درس‌خواندن کسب شود''.»
** مشابه: «''بربسته دگر باشد و بررسته دگر''»
** تمثل: «''ملک بربسته چنان باشد ضعیف// ملک بررسته چنان باشد شریف''» [[جلال‌الدین محمد بلخی]]
** معنی: فطری و طبیعی از مصنوعی بهتر است.
* ادخلوالبیوت من ابوابها
** ترجمه: «''از در خانه‌ها وارد منازل شوید''»
** مشابه: «''کار را از راه درست انجام دهید''»
** تمثل: «''گر همی جویید دُر بی‌بها// ادخلوالابیات من ابوابها''» [[جلال‌الدین محمد بلخی]]
** معنی: هرکاری را باید از راه و طریق مخصوص به‌خود آغاز نمود.
* أَدّى قدراً مستعيرها
* أدنى من حبل الوريد
* إذا أتاك أحد الخصمين وقد فُقِئَتْ عينه فلا تقض له حتى يأتيك خصمه .فلعله قد فُقِئَتْ عيناه
* إذا أردت أن تطاع فأمر بما يستطاع
* إذا الشعب يوما أراد الحياة فلا بد أن يستجيب القدر
* إذا المرء لم يدنس من اللؤم عرضه فكل رداء يرتديه جميل
* إذا أنت أكرمت الكريم ملكته وإن أنت أكرمت اللئيم تمردا
* إذا أنت لم تشرب مرارا على القذى ظمئت وأي الناس تصفو مشاربه
* إذا بلغ الرأي المشورة فاستعن بحزم ناصح أو نصيحة حازم
* إذا تخاصم اللصان ظهر المسروق
* إذا تفرقت الغنم قادتها العنز الجرباء
* إذا تكلمت بالكلمة ملكتك وإذا لم تتكلم بها ملكتها
* إذا تم العقل نقص الكلام
* إذا تمنيت فاستكثر
* إذا تولى عقداً أحكمه
* إذا جاء الحين حارت العين
* إذا حان القضاء ضاق الفضاء
* إذا حضر الماء بطل التيمم
* إذا دببت على المنسأة من هرم فقد تباعد عنك اللهو والغزل
* إذا ذكرت الذئب فأعد له العصا
* إذا ذكرت الذئب فخذ الحذر
* إذاذل مولى فهو ذليل
* إذا رأيت نيوب الليث بارزة فلا تظنن أن الليث يبتسم
* إذازل العالِمُ زل بزلته العالَمٌ
** ترجمه: «''پای‌لغز دانشمندان پای‌لغز جهان است''» امثال و حکم - [[دهخدا]]
** مشابه: «''هرچه بگندد نمکش می زنند// وای به‌وقتی که بگندد نمک''»
* إذا ساء فعل المرء ساءت ظنونه
** ترجمه: «''تبه‌کاران بدگمان باشند''» امثال و حکم - [[دهخدا]]
* إذا سأل ألحف وإن سئل سوّف
* إذا سلمت من الأسد فلا تطمع في صيده
* إذا سمعت الرجل يقول فيك من الخير ما ليس فيك فلا تأمن أن يقول فيك من الشر ما ليس فيك
* إذا صدأ الرأي أصقلته المشورة
* إذا صُنْتَ المودة كان باطنها أحسن من ظاهرها
* إذا ضربت فأوجع فإن الملامة واحدة
* إذا ظلمت من دونك فلا تأمن عقاب من فوقك
* إذا عُرِفَ السبب بطل العجب
* إذا غامَرْتَ في شرف مروم فلا تقنع بما دون النجوم
* إذا فرغ الفؤاد ذهب الرقاد
* إذا قصرت يدك عن المكافأة فليصل لسانك بالشكر
* إذا قل ماء الوجه قل حياؤه (ولا خير في وجه إذا قل ماؤه)
* إذا كان الصبر مُرًّا فعاقبته حلوة
* إذا كان الكلام من فضة فالسكوت من ذهب
* أرخص من التمر في البصرة
* أرسل حكيما ولا توصه
** مترادف: «''حکیم را به‌وصیت‌کردن حاجت نیست''» [[قرة‌العین]]
* الإشارات تُغْني اللبيب عن العبارات
* أشأم من البسوس
* أشأم من طویس
** ترجمه: «بدشگون‌تر از طویس»
** تمثل: ''«بلی شوم‌تر از طویسی که فعلت// همی رخنه در حکم فرقان نماید» [[ادیب پیشاوری]]''
* أضيع من قمر الشتاء
* أضيق‌الأمر أدناه الي‌الفرج
** ترجمه: «''هرچند کار تنگ‌تر به‌‌گشایش نزدیک‌تر''»
** مترادف: «''تا پریشان نشود کار به‌سامان نشود''»
** مشابه: «''کی شود بستان و کشت و برگ و بر// تا نگردد نظم آن زیر و زبر''» [[جلال‌الدین محمد بلخی]]
** مشابه: «''نروید هیچ تخمی تا نگندد// نه‌کاری برگشاید تا نبندد''» [[نظامی]]
* أضيق من ثقب الإبرة
* اطلب تظفر
* اطلب من العلوم علماً ينفعك ينفي الأذى والعيب ثم يرفعك
* اطلبوا العلم من المهد إلى‌اللحد
** مترادف فارسی: «''زگهواره تا گور [[دانش]] بجوی''»
* اطلبوا العلم ولو بالصين
** ترجمه: «[[دانش]] را اگرچند در چین باشد بجویید»
** اقتباس: ''«در پی [[دانش|علم]] [[مذهب|دین]] بباید رفت// اگرت تا به ‌چین بباید رفت» [[اوحدی]]''
** تمثیل: ''«هست آن پر در نگارستان چین// اطلبوا العلم ولو بالصین ببین» [[عطار نیشابوری]]''
* أطمع من أشعب
* أطهر الناس أعراقاً أحسنهم أخلاقاً
* أطوع له من يمينه
* أطول من ليل الشتاء
* أطول من يوم الفراق
* أظلم من أفعى
* أظلم من الليل
* أعزب دهر ولا أرمل شهر
* أعط الخبز لخبازه ولو أكل نصفه
* أعط القوس باريها
** ترجمه: «''کمان را به‌کمانگر ده''»
** مشابه: «''نان را بده نانوا یک نان هم بالاش''»
* أَعقَلُ الناس أَعْذَرُهُمْ للناس
* اعقلها وتوكل
** ترجمه: «به‌هوش باش و توکل کن»
** اقتباس: ''«گفت پیغمبر به‌آواز بلند// با توکل زانوی [[شتر|اشتر]] ببند» [[جلال‌الدین محمد بلخی]]''
* أعلمه الرماية كل يوم// فلما أستد ساعِدُهُ رماني
** مشابه: ''«کس نیاموخت [[دانش|علم]] تیر از من// که مرا عاقبت نشانه نکرد» [[سعدی]]''
* أعلى الممالك ما يبنى على الأسل
* أقبح من منّ على نيل
* الاقتصاد في النفقة نصف المعيشة
* اقتلوا الموذی قبل ان یوذی
** ترجمه: «جانوران موذی را پیش از این‌که آسیب رسانند نابود سازید.»
* أقرب من اللسان للأسنان
* الأقربون أولى بالمعروف
* إن الجواد قد يعثر
:* ترجمه: «[[اسب]] اصیل نیز گاهی بلغزد.»
:* مترادف فارسی: «[[اسب]] خوش‌رو نیز گاهی خورد سکندری.»
* إن الحياة عقيدة وجهاد
** ترجمه: «[[زندگی]] یعنی عقیده و کوشش در راه آن.»
* إن السماء تُرْجَى حين تحتجب
* إن الشباب والفراغ والْجِدَة// مفسدة للمرء أي مفسدة «ابوالعتاهیه»
** ترجمه: «جوانی و بیکاری و توانگری باعث انحراف و مایه تباهی است.»
* إنه نسيج وحده
* أول الحزم المشورة
** ترجمه: «پایه دوراندیشی بر مشورت است.»
** مشابه: ''«اوفتد بر گردن او کاندیشهٔ تنها کند»''
* أول ما شطح نطح
* أولى الناس بالعفو أقدرهم على العقوبة
** ترجمه: «آن‌کس که به‌کیفر و بادافراه تواناتر باشد گذشت و بخشایش از او پسندیده‌تر و سزاوارتر است» امثال و حکم - [[دهخدا]]
* أوهن من بيت العنكبوت
* أيأس من غريق
* إياك عني واسمعي يا جارة
** مترادف فارسی: «''در به‌تو می‌گویم، دیوار تو بشنو''»
** مترادف فارسی: «''دختر به‌تو می‌گویم، عروس تو گوش‌کن''»
* إياك وأن يضرب لسانك عنقك
* إياك وصاحب السوء فإنه يحسن منظره ويقبح أثره
* أيقظ من ذئب
 
== ب ==
* بئس الشعار الحسد
* بينهم داء الضرائر
 
== ت ==
* تأبى الدراهم إلا كشف أرؤسها إن الغني طويل الذيل مياس
* تعاشروا كالإخوان وتعاملوا كالأغراب
** ترجمه: «با هم مثل برادر باشید ولی مثل غریبه کار کنید.»
* تعدو الذئاب على من لا كلاب له وتتقي صولة المستنفر الحامي
* توبة الجاني واعتذاره
== ث ==
* الثروة تأتي كالسلحفاة وتذهب كالغزال
** مترادف فارسی: «''[[درخت]] کج را نمی‌توان راست کرد''.»
 
== ج ==
* جاء لك الموت يا تارك الصلاة
:* ترجمه: «همسایه قبل از خانه.»
:* مترادف فارسی: ''«همسایه را بپرس، خانه را بخر.»''
:* مترادف فارسی: ''«تا ندانی که کیست همسایه// به‌عمارت تلف مکن مایه// مردمی آزموده باید و راد// که بنزدیکشان نهی بنیاد» [[اوحدی]]''
:* تمثیل: ''«پس تو هم الجار ثم‌ الدار گوی// گر دلی داری برو دلدلر جوی» [[جلال‌الدین محمد بلخی]]''
* جزاء سنمار
* جولة الباطل ساعة وجولة الحق إلى قيام الساعة
 
== ح ==
* الحاجة تفتق الحيلة
** ترجمه: «جوهر روی کاغذ.»
** مترادف فارسی: «''دلیل مستند''.»
:* توضیح: ''«برای بیان اعتبار و وضوح چیزی گویند، مانند: نقش سیاه روی کاغذ سفید.»''
* حبل الكذب قصير
:* ترجمه: «ریسمان دروغگو کوتاه است.»
* حيلة العاجز دموعه
 
== خ ==
* خادم سيدين يكذب على أحدهما
* الخيل أعرف بفارسها
 
== د ==
* دخان الأقارب يُعمِي
* الدين النصيحة
 
== ذ ==
* ذكر الفتى عمره الثاني
* الذي لا يعرفك يجهلك
== ر ==
* راحت السكرة وجاءت الفكرة
:* ترجمه: «بازگشت با کفش حنین.»
:* مشابه: «''دست از پا درازتر برگشتن''.»
:* منشأ: ''«يكی از مردمان باديه در بلده حيره به‌دكان حنين نام كفشگری رفته جفتی موزه (کفش) بگزيد و پس از تشويش و مماكسه (چانه زدن) فراوان بنهاد و برفت. كفشگر كين او در دل گرفت و موزه‌ها را برداشت و به‌صحرا شد و يكتای آن در رهگذر اعرابی افكند و لنگهٔ ديگر نيز در جایی دورتر، هم در معبر او بينداخت و خود در مَکمَنی (کمین‌گاه) بنشست. اعرابی چون بر تای نخستيـن گذر كرد از شباهت آن به‌موزه دكان «حنین» در شگفتی مانده و گفت افسوس طاق است وگرنه برگرفتمی. و پس از طی مسافتی تای ديگر را ديده، برگرفت و راحله(شتر) آن‌جا بگذاشت و به‌طلب لنگهٔ اولین شتافت و چون از راحله دور شد «حنین» از کمین‌گاه در آمد و راحله او با زاد ببرد. وقتی مرد بازگشت راحله را ندید و ناچار با همان جفت موزه به‌قبیله باز آمد. امثال و حکم - [[دهخدا]]، جلد دوم، ص. ۸۶۴''
* رجعت ريمة لعادتها القديمة
* ريح صيف وطارق طيف
== ز ==
* زرع آباؤنا فأكلنا ونزرع ليأكل أبناؤنا
* زيادة القول تحكي النقص في العمل ومنطق المرء قد يهديه للزلل
== س ==
* سائل البخيل محروم وماله مكتوم
* السيف يقطع بحده المرء يسعى بجده
== ش ==
* شاور في أمرك الذين يخشون الله
* الشيب قبل العيب
== ص ==
* صاحب إذا صاحبت كل ماجد سهل المحيا طلق مُسَاعِدِ
* الصبر مفتاح الفرج
:* مترادف فارسی: «''صبر کلید کارها است''.»
:* تمثیل: ''«صبر کن، کالصبر مفتاح الفرج (ما نمی‌گفتیم کم نال از فرج...)» [[جلال‌الدین محمد بلخی]]''
* صبرك عن محارم الله أيسر من صبرك على عذاب الله
* صواب الجاهل كزلة العاقل
== ض ==
* الضامن غارم
* الضرورات تبيح المحظورات
== ط ==
* الطبع غلب التطبع
* الطيور على أشكالها تقع
== ظ ==
* ظاهر العتاب خير من باطن الحقد
:* ترجمه: «گمان دانا از یقین نادان بهتر است.»
 
== ع ==
* عاد الأمر إلى نصابه
:* مترادف فارسی: «''سيلی نقد به‌از عطای نسيه''.»
:* مترادف فارسی: «''نقد موجود به که نسیه موعود''.»
:* مترادف فارسی: «''جگرك امروز بهتر از دنبه فردا''.»
:* مترادف فارسی: «''[[گنجشک]] نقد به از [[طاووس]] نسيه''.»
:* تمثیل: «''ما درخورصيد تو نباشيم وليكن// [[گنجشک]] به‌دست است به‌از [[شاهین|باز]] پريده''» [[سعدی]]
:* تمثیل: «''بدسـت آوريده خردمند سنگ// به‌نايافته‌دُر به‌ندهد زچنگ''» [[اسدی طوسی]]
:* تمثیل: «''به‌نسيه مده نقد اگــر چند نيز// به‌خرما بود وعده و نقد خار''» [[ناصرخسرو]]
* العفة جيش لايهزم
:* مترادف فارسی: «''[[دانش|علم]] بی‌عمل [[زنبور]] بی [[‌عسل]] است''.» [[سعدی]]
:* تمثیل: «''بار [[درخت]] [[دانش|علم]] نباشد مگر عمل// با علم اگر عمل نكنی شاخ بی‌بری''» [[سعدی]]
:* تمثیل: «''[[دانش|علم]] چندان‌كه بيشتر خوانی// چون عمل در تو نيست نادانی''» [[سعدی]]
:* تمثیل: «''[[دانش|علم]] داری عمل نه، دان كه [[خر|خری]]// بار گوهر بری و كاه خوری''» [[سنایی]]
:* تمثیل: «''[[دانش|علم]] کز اعمال نشانيش نيست// كالبدی دارد و جانيش نيست''» [[امیر خسرو]]
* العلم زين فكن للعلم مكتسبا وكن له طالبا ما عشت مقتبسا
* العين لا تعلو على الحاجب
 
== غ ==
* الغائب عُذْرُه معه
* غيري يأكل الدجاج وأنا أقع في السياج
== ف ==
* فاقد الشيء لا يعطيه
* فيا موقدا نارا لغيرك ضوؤها
== ق ==
* قد حمى الوطيس
* قَيِّدُوا نعم الله بالشكر
== ك ==
* كاد الفقر أن يكون كفراً
* كهرة تأكل أولادها
 
== ل ==
* لا یلدق المومن من حجرمرتین
:* ترجمه به فارسی: «''مومن از یک سوراخ دوبار گزیده نمی‌شود.''»
** تمثیل: ''«یکی امشب صبوری کرد باید// شب آبستن بود تا خود چه زاید» [[نظامی]]''
 
== م ==
* المؤمن كالنحلة تأكل طيبا وتضع طيبا
* من غربل الناس نخلوه
* من غشنا فليس منا
* من غضب من لا شيء رضى بلا شيء
* مودة العدو لا تنفع
== ن ==
* النار أهون من العار
* الناس على دين ملوكهم
:* ترجمه: «''مردمان، به‌آیین پادشاهان خود گروند''.»
:* تمثیل: «آن رسول حق قلاووز سلوک// گفت الناس علی دین ملوک» [[جلال‌الدین محمد بلخی]]
* الناس لبعضها
:* ترجمه: «''خواب اصحاب کهف''.»
 
== ه ==
* هذا الشبل من ذاك الأسد
* هيهات تكتم في الظلام مشاعل
== و ==
* وأحسن منك لم تر قط عيني وأجمل منك لم تلد النساء
* ويأتيك بالأخبار من لم تزود
 
== ي ==
* يؤذن في مالطة
{{ناتمام}}
<!--interlang links -->
 
 
[[رده:ضرب‌المثل‌ها|عربی]]
<!--interlang links -->
 
[[ar:أقوال]]
۱٬۳۴۱

ویرایش